DreamPoints

Grudzień 2016 w Rzymie

Watykan w świątecznej odsłonie, grudzień 2016 w Rzymie

Grudzień to wspaniały czas na wyprawę do Rzymu. Świąteczna atmosfera miastu temu z pewnością doda wiele uroku. We włoskiej stolicy punktem obowiązkowym o tej porze roku są oczywiście bożonarodzeniowe szopki! Poza tym obejrzeć będzie można też tu parę naprawdę ciekawych wystaw oraz wsłuchać się w muzykę gospel.

Czytaj dalej

Wielkanoc w Rzymie

David Blackwell., https://flic.kr/p/9AUrUM, CC BY-ND 2.0

Wielkanoc jest świętem religijnym. Wszędzie tam, gdzie jest ona obchodzona obok oficjalnych kościelnych obchodów istnieją jednak również typowo lokalne tradycje. Chcesz wiedzieć, jak w Wiecznym Mieście czas ten świętować będą Włosi? Sprawdź, jakie szykują się wydarzenia! Poznaj tutejsze zwyczaje i słodkie przysmaki!
Czytaj dalej

Karnawał w Rzymie

Jednym z najbardziej znanych europejskich karnawałów jest ten, który corocznie odbywa się w Wenecji. Wielu z nas, decydując się na zimową wyprawę do Italii, myśli pewnie o hucznej zabawie nad Adriatykiem. Tymczasem od paru lat również Rzym wskrzesza swe karnawałowe tradycje. W końcu przed wiekami to tu właśnie odbywały się najsłynniejsze zimowe zabawy!

Dawne początki

Rodowód karnawałowej maskarady nie jest do końca znany. Jedni łączą go z tradycją chrześcijańską, inni ze starożytnymi grecko-rzymskimi świętami bądź lokalnymi pogańskimi kultami. W starożytnym Rzymie w okresie zimowym odbywały się dwa główne święta. To właśnie w nich – w Saturnaliach i Luperkaliach – ci, którzy karnawałowi przypisać chcą antyczne pochodzenie, widzą początki tej po dziś dzień znanej ludycznej zabawy. Jako pierwsze, między 17 a 19 grudnia, odbywały się Saturnalia. Wtenczas przez parę kolejnych dni znaną na co dzień rzeczywistość wywracano do góry nogami. Pan spadał z wyżyn drabiny społecznej i służył niewolnikowi, z rozmachem urządzano uliczne zabawy i szalone, roztańczone pochody. Nieco później 15 lutego odbywały się poświęcone Faunowi Luperkalia. Jegomość ów był bogiem płodności i opiekunem pasterzy. Również w wielu innych miejscach w Europie, obecny czas karnawału wyraźnie związany był niegdyś z kultem płodności. Na rozmaite sposoby starano się wtenczas przegnać zimowe duchy, pobudzić wegetację i zadbać o rychłe pojawienie się wiosny.

Dzieje rzymskiego karnawału

Ducha dawnego rzymskiego karnawału szukać możemy dziś na kartach ksiąg lub na malarskich płótnach. Pisał o nim Goethe czy Stendhal, malował Jan Miel, Fyodor Bronnikov czy mieszkający w Wiecznym Mieście hiszpański artysta José Benlliure y Gil. Wiemy, że karnawał w Rzymie obchodzono od czasów średniowiecza – trwał on całe osiem dni i kończył się nocą w Tłusty Czwartek. Zabawy, pochody i konkursy apogeum swe osiągnęły jednak nieco później za czasów pontyfikatu Pawła II, a więc w XV wieku. Wtedy to zachęcona muzyką, rozmaitymi turniejami i szaloną zabawą ludność ściągała tu gwarnie z całego Lacjum. Nic dziwnego – w stolicy regionu w czasie działo się naprawdę wiele, z pewnością nikt się nie nudził!

Karnawał na Piazza Colonna w Rzymie 1645. Karnawał w Rzymie

Karnawał na Piazza Colonna w Rzymie 1645, foto: Irina, CC BY 2.0

Głównie miejsca, na których to rokrocznie toczył się karnawał w Rzymie to Piazza Navona, Piazza Venezia, Piazza del Popolo i Via del Corso. Na Via del Corso, zwanej niegdyś Via Lata, wieczorową porą odbywał się bieg ze świecami. Odziane w karnawałowe maski postaci zdmuchnąć musiały płomień innym uczestnikom zabawy. Ten, komu zgasła świeca, zmuszony był do zakończenia rywalizacji i odsłonięcia twarzy. Na Piazza Navona w licznych turniejach zręcznością swą wykazywali się rycerze. Plac drugi i trzeci stanowiły start i metę największego karnawałowego wyścigu (Corsa dei Barberi), w którym to udział brały nieosiodłane, pozbawione jeźdźców konie. Sytuacja przypominać mogła nieco tę, którą znamy dziś z wyścigów byków z Pampeluny. Rozpędzone rumaki i przepychające się tłumy – w takiej scenerii nieraz dochodzić musiało do nieprzyjemnych wypadków. W wyniku jednego z nich, w 1874 roku pod końskimi kopytami zginął młody chłopak. W odpowiedzi na to król Wiktor Emanuel II wydał kategoryczny zakaz urządzania tego typu rozrywek. Ostatecznie samemu karnawałowi sprzeciwił się Mussolini, któremu to wyraźnie nie w smak była ta nader swawolna zabawa. Tak przypieczętowany został koniec rzymskiego karnawałowego szaleństwa.

Karnawałowe kreacje, Karnawał w Rzymie

Karnawałowe kreacje, foto: Stefano Costantini, CC BY-SA 2.0

Karnawał w Rzymie – tak wygląda on dzisiaj!

Konie szarżujące rzymskimi ulicami to już oczywiście historia, jednak i dziś podczas karnawału obejrzeć można tu piękne wierzchowce. Z pewnością ciekawym wydarzeniem jest otwierająca kilkudniową zabawę Wielka Parada. Podczas niej właśnie podziwiać można strojnie przybrane rumaki, przybyłe z odległych czasów karety i odzianych w historyczne kostiumy przebierańców. Poza tym karnawał to czas, w którym przestrzeń miejska rozkwita jeszcze bardziej niż zazwyczaj. Zabraknąć nie może wówczas licznych wystaw, koncertów czy ulicznych przedstawień.

Karnawałowy spektakl na Piazza del Popolo, Karnawał w Rzymie

Karnawałowy spektakl na Piazza del Popolo, foto: mari27454, CC BY 2.0

Czas karnawału to jednak nie tylko zabawa, to również znakomita okazja ku temu, by zupełnie bezkarnie spróbować licznych smakołyków. Obowiązkowym punktem w menu są wtenczas smażone w tłuszczu słodkości, a przyznać trzeba, że jest tu w czym wybierać! Castagnole, bigne i frappe to przysmaki warte poznania – bez skosztowania ich nie ma co opuszczać miasta. Castagnole najbardziej przypominają nasze pączki, choć wielkością bliżej im do kasztanów, od których to zresztą pochodzi ich nazwa. Bigne to z kolei słodkości, które kojarzyć mogą się z naszym ptysiem – to ciastka wypełnione delikatnym, żółtym kremem. Frappe zaś przywodzą na myśl dobrze nam znane, posypane cukrem pudrem faworki.

Pyszne castagnole, Karnawał w Rzymie

Pyszne castagnole, foto: fugzu, CC BY 2.0

Miejsc, w których zdobyć można wszystkie te frykasy w Rzymie nie brakuje. Cukiernie spotkać można tu na każdym niemal kroku, jednak ci, którzy trafić chcą najlepiej, podczas poszukiwań muszą zadać sobie nieco trudu. Na Zatybrzu obowiązkową lokalizacją jest Biscottifio Innocenti – miejsce, które znaleźć można przy Via del Luce 21. Ten niezwykły sklep z ciasteczkami cieszy się już prawie stuletnią tradycją. Smak wytwarzanych tu rodzinnych wypieków, naprawdę zapewnić może nam niezwykłą wędrówkę w czasie. Tak wspaniałe, prawdziwie domowe łakocie ciężko już gdziekolwiek zdobyć. Panella, ulokowana w okolicy Termini, przy Via Merulana 54, to kolejne warte odwiedzenia miejsce. Odnaleźć można tu nie tylko znakomite castagnole, ale i karnawałowe słodkości z całej Italii! Karnawał w Rzymie to czas, w którym lepiej zapomnieć o diecie i dbaniu o linię. Miłośnikom słodkich wypieków możemy zagwarantować, że tym co tu zastaną z pewnością nie będą zawiedzeni. Warto wykorzystać okazję i wykupić bilety lotnicze do Rzymu z Polski dla siebie i grupy znajomych :)

Karnawał - czas ulicznych przedstawień, Karnawał w Rzymie

Karnawał – czas ulicznych przedstawień, foto: Luca Sartoni, CC BY-SA 2.0

Boże Narodzenie w Rzymie

foto:Jakob Montrasio-Fan, CC BY 2.0

Do Bożego Narodzenia pozostała jeszcze chwila, choć jak to zazwyczaj bywa, już cały grudzień przepełniony jest świąteczną atmosferą. Na wizytę w Rzymie to czas szczególny. Poza zwykłymi atrakcjami na wszystkich czekają tu i takie wydarzenia, które dzieją się tylko w tym momencie roku. Sprawdź, gdzie w mieście na siedmiu wzgórzach odkryć można świątecznego ducha.

Bożonarodzeniowe szopki

W okresie świątecznym na głównych rzymskich placach nie brakuje strojnie przybranych choinek. Bożonarodzeniowe drzewko to jednak we Włoszech zwyczaj stosunkowo nowy i choć cieszyć zaczyna się on coraz większym uznaniem, nic nie wskazuje na to, by w związku z tym, do lamusa odejść miała inna, bardziej lokalna tradycja.  To bowiem nie choinki, a szopki Włochom najbardziej kojarzą się ze świętami. W okresie tym spotkać można je tu na każdym niemal kroku. Zwyczaj ów rodowodem swym sięga aż do XIII w., kiedy to św. Franciszek z Asyżu w umbryjskim Greccio po raz pierwszy zaaranżował bożonarodzeniową scenę. Od tego czasu w całej Italii sztukę tę dopracowano do perfekcji. Boże Narodzenie w Rzymie to czas, który bez takiego upamiętnienia narodzin Jezusa nie może się obejść. O słynnej rzymskiej wystawie „100 żłóbków” już wspominaliśmy. Są jednak jeszcze i inne miejsca, w które warto zajrzeć. Plac św. Piotra, plac Hiszpański i plac Navona to podstawowe lokalizacje. Poza tym warto pamiętać, że w niektórych kościołach Wiecznego Miasta na co dzień goszczą zabytkowe szopki. Niezwykłe XIII-wieczne dzieło podziwiać można w bazylice Santa Maria Maggiore, zaś XVIII-wieczny żłóbek w stylu neapolitańskim w bazylice Santi Cosma e Damiano. Na Kapitolu, w kościele Santa Maria dell’Ara Coeli, w świąteczny wieczór pojawia się Bambinello, kopia skradzionej w latach 90. figurki, wokół której 6 stycznia organizowana jest uroczysta procesja.

Bożonarodzeniowe szopki, Boże Narodzenie w Rzymie

Bożonarodzeniowe szopki, foto:
Patricia Feaster, CC BY 2.0

Skrzące światłami ulice i niezwykłe smakołyki

Kolorowe światełka, które wieczorami malowniczo oświetlają ulice to już we wszystkich większych miastach świąteczny element obowiązkowy. Rzym w dziedzinie tej prawdziwie przykłada się do wykonania zadania. Spokojnie zasługuje na piątkę z plusem. Z roku na rok świetlne projekty stają się tu coraz bardziej ambitne. Centrum miasta to oczywiście ta lokalizacja, która pod tym względem zadziwi nas najbardziej. Urokliwy spacer po zmroku zaliczyć trzeba tu obowiązkowo. Z Bożym Narodzeniem, poza ozdobami, łączą się też nierozerwalnie świąteczne smakołyki. Przechadzka po mieście nie może się więc obejść bez wizyty w piekarni. Panettone i pandoro, czyli włoskie babki oraz torrone, rodzaj nugatu to tylko garstka przysmaków, których spróbować można tutaj właśnie o tej porze.

Panettone - świąteczne przysmaki, Boże Narodzenie w Rzymie

Panettone – świąteczne przysmaki, foto: N i c o l a, CC BY 2.0

Boże Narodzenie w Rzymie – świąteczne markety

Każde święta to też czas wzmożonych zakupów. W Rzymie liczyć można wtedy na prawdziwy rozkwit jarmarcznego życia. Już od początku grudnia na wielu miejskich placach pojawią się świąteczne targowiska. Jak przystało na tego typu miejsca, znaleźć będzie można tu dosłownie wszystko. Bożonarodzeniowe ozdoby i dziecięce zabawki to zupełna podstawa, nie zabraknie tu też wszelkiego typu pamiątek, drobnych elektronicznych gadżetów czy lokalnych smakołyków. Tę iście handlową atmosferę przełamią liczne muzyczne występy i przedstawienia. Chóry gospel i etniczne dźwięki goszczą wtenczas w wielu zakątkach miasta. Dla samej atmosfery na jarmarki te warto zajrzeć więc choć na chwilę. Gdzie zatem skierować swe kroki? Plac Navona, re di Roma, Caprera to lokalizacje, które z pewnością nas nie rozczarują. Szukasz lokalnych, tradycyjnych produktów? To zagwarantować może wydarzenie odbywające się między 17 a 20 grudnia, zwane Arti & Mestieri Expo. Na świąteczny okres rokrocznie przygotowuje się też Auditorium Parco della Musica. Sama przestrzeń targowa może nie należy tu do największych, obejmuje ona zaledwie ok. 30 stanowisk, jednak towarzyszące jej atrakcje z pewnością godne są uwagi. Wielkie lodowisko i cała masa koncertów to przyjemne propozycje na zimowy wieczór.

Włoskie świąteczne ozdoby, Boże Narodzenie w Rzymie

Włoskie świąteczne ozdoby, foto:
Juliette Gibert,
CC BY 2.0

Spotkanie z papieżem

Boże Narodzenie w Rzymie to oczywiście nie tylko kolorowe światełka, szopki i zakupy. To przede wszystkim uroczystość religijna. Wiele osób, które decydują się na to, żeby zajrzeć do Wiecznego Miasta w tym właśnie czasie, chciałoby uczestniczyć w spotkaniu z Ojcem Świętym. Najważniejszym wtenczas wydarzeniem jest oczywiście pasterka odbywająca się nie na samym placu św. Piotra, a w bazylice. Choć wnętrze jej pomieścić może nawet do 15.000 osób, w ten szczególny wieczór okazuje się ona jednak zbyt mała. Na wszystkie msze papieskie obowiązują bezpłatne wejściówki, w przypadku pasterki chętnych jest tak wielu, że zazwyczaj trzeba postarać się o nie na dwa miesiące wcześniej. Biletów nie wymaga natomiast odbywające się 25 grudnia błogosławieństwo Urbi et Orbi. Plac pojemnością swą znacznie przerasta możliwości bazyliki. 80.000 osób mieści się na nim bez problemu, jednak w samo południe tego dnia świątecznego z pewnością będzie tu bardzo tłoczno. Jest taki moment w grudniu, w którym papieża ujrzeć można poza Watykanem. W Święto Niepokalanego Poczęcia, 8 grudnia, zjawia się on w okolicy Schodów Hiszpańskich, dokładnie na Piazza Mignanelli. Tam właśnie znajduje się kolumna zwieńczona posągiem Maryji Dziewicy, na którego dłonie papież składa wieniec. W tym roku 8 grudnia rozpoczyna również Rok Jubileuszowy. Po mszy świętej o 9.30 otworzone zostaną zatem Święte Wrota.

W pierwszy dzień świąt zapełnią go tłumy, Boże Narodzenie w Rzymie

W pierwszy dzień świąt zapełnią go tłumy, foto:
Giuseppe Milo, CC BY 2.0

Żydowskie Chanuka

Grudzień w Rzymie to czas świąteczny nie tylko dla katolików. Od wieków teren Wiecznego Miasta zamieszkuje też społeczność żydowska, która w miesiącu tym również obchodzi swe religijne święto. Nieraz Chanuka niemal idealnie zbiega się z Bożym Narodzeniem, jego data jest jednak ruchoma i w tym roku uroczyste świętowanie rozpoczyna się już 7 grudnia. Chanuka, zwana też Świętem Świateł, upamiętnia niezwykłe wydarzenie, do którego doszło w roku 164 p.n.e. Wtedy do dzięki powstaniu Machabeuszy udało odzyskać się jerozolimską świątynię. W zbezczeszczonym przez Greków świętym przybytku ocalał tylko jeden dzban oliwy, której użyć można było do ponownej konsekracji miejsca. Cudem płonęła ona przez osiem kolejnych dni, dokładnie tyle ile potrzeba by przygotować nową ilość oleju. Na pamiątkę tego wydarzenia w Chanuka Żydzi co wieczór odpalają kolejną świeczkę w specjalnych świecznikach chanukijach. W Rzymie na Piazza Barberini podziwiać można wtedy płonący duży kandelabr. Tam odbywa się też uroczystość otwierająca. Innym miejscem, które wtenczas warto odwiedzić jest z pewnością dzielnica żydowska. W oknach wielu kamienic dostrzec można tam płonące świeczniki, w restauracjach i piekarniach koniecznie poszukać trzeba zaś typowych świątecznych przysmaków.

Najlepiej wcześniej kupić bilety lotnicze z Polski do Rzymu, żeby później spokojnie zaplanować swój pobyt.

Spróbuj koszernych smakołyków przygotowywanych na Chanuka!, Boże Narodzenie w Rzymie

Spróbuj koszernych smakołyków przygotowywanych na Chanuka!, foto:
butforthesky.com, CC BY 2.0