DreamPoints

Ołtarz Ojczyzny w Rzymie – kontrowersje wokół budowli

A Wy jak oceniacie tę kontrowersyjną rzymską budowlę?, ołtarz ojczyzny w Rzymie

Vittoriano – słynny włoski Ołtarz Ojczyzny raczej nie cieszy się dobrą sławą. Nie bez kozery wiele osób uważa, że głównym jego atutem jest wysoko usytuowany taras widokowy. W myśl tych opowieści ma to być jedyne miejsce, z którego spokojnie oglądać można Rzym, nie widząc samego Vittoriano. Czemu Włosi tak „sceptycznie” odnoszą się do tego narodowego monumentu? Oto parę powodów.

Vittoriano – Narodowy Ołtarz czy …

Słynny Ołtarz Ojczyzny w Rzymie jest narodowym monumentem, Grobem Nieznanego Żołnierza, a przede wszystkim pomnikiem króla Wiktora Emanulela II. Ten w 1861 roku został pierwszym władcą Zjednoczonego Królestwa Włoch – pomnik upamiętnia więc jednocześnie to doniosłe wydarzenie. Po śmierci króla monument na jego cześć wznieść postanowił jego syn i następca Humbert I. Jednak ani sam Wiktor Emanuel II, ani wystawiona mu pamiątka nie cieszy się zbyt chlubną opinią.

Stosunek do samego Vittoriano najlepiej ukazują nazwy, jakie to obiegowa opinia ukuła na cześć tego narodowego monumentu. Tak też często określany on bywa tortem weselnym, maszyną do pisania, a nawet sztuczną szczęką czy … narodowym pisuarem.

Włoski Ołtarz Ojczyzny, ołtarz ojczyzny w Rzymie

Włoski Ołtarz Ojczyzny, foto: Bob Garland, CC BY-SA 2.0

Pomnik wyrwany z kontekstu

Chcąc nie chcąc, w Rzymie Vittoriano zawsze rzuca się w oczy. „Pomnik” ten ma ponad 130 metrów szerokości i 70 metrów wysokości dodatkowo wykonany jest z bialusieńkiego, lśniącego z oddali marmuru. Kamień ów dla Wiecznego Miasta nie jest dobrem rodzimym – sprowadzono go aż z oddalonej o niemal 560 km Bresci. I oczywiście było to dość skomplikowane zadanie. W ruch poszła kolej, poszły też konie, końcowy efekt jednak nie wypadł najlepiej. Biały jak śnieg marmur z Bresci do Rzymu po prostu nie pasuje. Chłodna biel nie jest kolorem tego miasta. Każdy, kto choć raz zajrzał w te strony, Rzym kojarzy raczej z takimi barwami.

Kolory Wiecznego Miasta, ołtarz ojczyzny w Rzymie

Kolory Wiecznego Miasta

Ołtarz Ojczyzny w Rzymie – budząca kontrowersje lokalizacja

Vittoriano wzniesiony został w dość wyjątkowym miejscu – na zboczu Kapitolu. Wzgórze to, choć początkowo nie wchodziło w skład osady palatyńskiej, od początku było jednak lokalizacją dość szczególną. Tu na jednym z wierzchołków wznosiła się obronna twierdza, na drugim zaś słynna świątynia Jowisza Kapitolińskiego oraz wiele innych pomniejszych świątyń i ołtarzy. To tu przechowywano księgi sybillińskie. Tu również przed objęciem władzy stawiali się kolejni konsulowie po to, by dokonać złożenia ofiary. Do dzisiejszych czasów antyczna zabudowa oczywiście nie przetrwała – budynki spłonęły, a Kapitol utracił swe znaczenie. Świetności dodał mu dopiero Michał Anioł projektując plac Piazza del Campidoglio.

Miejsce, w którym postawiono Vittoriano nie było placem niezabudowanym. Przed rozpoczęciem tego przedsięwzięcia zniszczono znajdującą się tu średniowieczną i późno starożytną zabudowę, w tym też parę kościołów. Za realizację projektu zabrano się w 1884 roku, a więc w czasie, w którym zezwolenia konserwatorów zabytków jeszcze nie obowiązywały. Dziś taka „przebudowa” wydaje się czymś, co raczej nie mieści się w głowie.

Vittoriano wtłoczone w lokalną zabudowę, Ołtarz Ojczyzny w Rzymie

Vittoriano wtłoczone w lokalną zabudowę

Nieco zbyt oryginalny projekt

Konkurs na pomnik mający upamiętniać Wiktora Emanuela II rozpisywano aż dwa razy. W pierwszym starciu, tym z 1878 roku wygrał Francuz Henri-Paul Nénot, jego pomysłu jednak nigdy nie zrealizowano. Druga rozgrywka, opatrzona zdecydowanie precyzyjniej określonymi wymogami, ogłoszona została w 1882 roku. Wskazano wówczas dokładne miejsce, w którym miał stanąć monument, podano też podstawowe wytyczne, jakie projekt musiał spełniać. Po roku poznano zwycięzcę – został nim włoski architekt Giuseppe Sacconi.

Nie tylko pod względem użytego materiału, ale i patrząc na sam styl architektoniczny Vittoriano zupełnie nie wpisuje się w otaczający go teren. Niedoścignionym mistrzem Sacconiego był Leo von Klenze – niemiecki architekt i wielki miłośnik sztuki antycznej … tyle tylko, że ten z kolei inspirował się przede wszystkim klasyczną Grecją. Włoski Ołtarz Ojczyzny w stylu swym z pewnością włoski nie jest. Wskazuje się tu raczej na wpływy grecko-germańskie. Sacconi natchnienie swe czerpać miał z takich budowli jak monachijski Ruhmeshalle, którego projektantem był właśnie Klenze oraz z hellenistycznej budowli – Wielkiego Ołtarza Zeusa, zwanego też ołtarzem pergameńskim.

Wielki Ołtarz Zeusa - Muzeum Pergamońskie w Londynie, ołtarz ojczyzny w Rzymie

Wielki Ołtarz Zeusa – Muzeum Pergamońskie w Berlinie, foto: Jaysmark, CC BY 2.0

Garść informacji praktycznych

Jedno jest pewne – Ołtarz Ojczyzny w Rzymie to najbardziej kontrowersyjna budowla Wiecznego Miasta. Jedni się nią zachwycają, inni jej nienawidzą. Zabukujcie bilety lotnicze do Rzymu, a dzieło Sacconiego będziecie mogli ujrzeć na własne o czy i ocenić sami. Vittoriano jest dostępne dla zwiedzających. Zgromadzone tu zbiory upamiętniające rewolucję, która to doprowadziła do ostatecznego zjednoczenia kraju, podziwiać można w bezpłatnym Museo del Risorgimento. Ponadto Vittoriano to również wspomniany już taras widokowy – a właściwie dwa tarasy, na dwóch różnych piętrach oraz liczne wystawy czasowe.

A Wy jak oceniacie tę kontrowersyjną rzymską budowlę?, ołtarz ojczyzny w Rzymie

A Wy jak oceniacie tę kontrowersyjną rzymską budowlę?, foto: LASZLO ILYES, CC BY 2.0

Wiele informacji zaczerpniętych zostało z książki „Rzym” autorstwa Roberta Hughes’a. (s.369-372) Do tej pozycji koniecznie zajrzeć powinni wszyscy miłośnicy Wiecznego Miasta!

(Visited 1 235 times, 1 visits today)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>